Hình thành và phát triển

Ý tưởng về một ngành công nghiệp khí đã được hình thành từ đầu những năm 90 khi sản lượng khí đồng hành mỏ Bạch Hổ, nếu không đưa vào bờ để sử dụng sẽ phải đốt bỏ ngoài khơi. Do đó, ngày 20/09/1990, PV Gas được thành lập trên cơ sở Ban Quản lý Công trình Dầu khí Vũng Tàu với tên gọi ban đầu là Công ty Khí đốt và với chức năng, nhiệm vụ chủ yếu là thu gom, nhập khẩu, vận chuyển, tàng trữ, chế biến, phân phối, kinh doanh khí và các sản phẩm khí.

Dự án khí thứ nhất – Dự án khí bể Cửu Long

Ngay sau khi thành lập, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, PV Gas đã bắt tay ngay vào việc triển khai dự án khí thứ nhất - Dự án khí Bạch Hổ, sau này phát triển mở rộng thành dự án khí bể Cửu Long, với tổng mức đầu tư ban đầu là trên 600 triệu USD, bao gồm: Giàn nén khí ngoài khơi, Hệ thống đường ống vận chuyển khí từ các mỏ dầu khí thuộc bể Cửu Long, vào bờ và lên đến Phú Mỹ, Nhà máy xử lý khí Dinh Cố, Kho chứa và cảng xuất sản phẩm lỏng tại Thị Vải, các Trạm phân phối khí. Để sớm đưa khí vào bờ đáp ứng nhu cầu sử dụng khí, dự án được chia thành các giai đoạn để thực hiện.

Đầu quý II/1995, phần đưa sớm khí vào bờ đã hoàn thành; dòng khí đầu tiên được đưa vào bờ vào ngày 26/04/1995 từ mỏ Bạch Hổ để cung cấp cho Nhà máy điện Bà Rịa với công suất 1 triệu m3/ngày, góp phần giảm bớt khoản chi ngoại tệ rất lớn từ ngân sách Nhà nước để nhập khẩu diesel làm nhiên liệu cho Nhà máy điện.

Tiếp theo đó, cùng với việc hoàn thành giàn nén khí nhỏ, giàn nén khí lớn ngoài khơi và hệ thống đường ống dẫn khí trên bờ, công suất đưa khí vào bờ được nâng dần lên 2 triệu m3/ngày vào đầu năm 1997 và 3 triệu m3/ngày vào cuối năm 1997.

Việc hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành Nhà máy xử lý khí Dinh Cố và Kho chứa và cảng xuất sản phẩm lỏng PV GAS vào cuối năm 1998 là một sự kiện có ý nghĩa to lớn về mặt kỹ thuật, kinh tế, xã hội. Lần đầu tiên LPG và Condensate được sản xuất tại Việt Nam. Từ tháng 5/1999, PV GAS đã đáp ứng phần lớn nhu cầu LPG trong nước với chất lượng tốt và giá cạnh tranh, thay thế cho mặt hàng lâu nay Việt Nam vẫn phải nhập khẩu từ nước ngoài.

Sau đó, khí từ các mỏ khác thuộc bể Cửu Long lần lượt được đấu nối với hệ thống khí Bạch Hổ để tăng sản lượng khí đưa vào bờ: mỏ Rạng Đông tháng 11/2001, Cá Ngừ Vàng, Phương Đông tháng 7/2008, Sư Tử Vàng tháng 5/2009, Rồng – Đồi Mồi 11/2010, Tê Giác Trắng 10/2011,…

Sau một thời gian phát triển liên tục, với giàn nén khí ngoài khơi, hệ thống đường ống dẫn khí dài trên 200 km từ bể Cửu Long đến các hộ tiêu thụ, Nhà máy xử lý khí Dinh Cố, Kho chứa và cảng xuất sản phẩm lỏng tại Thị Vải với sức chứa lớn nhất Việt Nam 6.600 tấn LPG, cảng xuất sản phẩm khí cho tàu 60.000 và 2.000 DWT, hệ thống khí Cửu Long có thể cung cấp hằng năm khoảng 1,5 tỷ m3 khí khô cho các nhà máy điện khu vực Bà Rịa, Phú Mỹ, 300.000 tấn LPG và 100.000 tấn Condensate/năm cho nhu cầu dân dụng và công nghiệp.

Dự án khí thứ hai – Dự án khí bể Nam Côn Sơn

Phát huy những thành tựu to lớn đã đạt được từ dự án khí bể Cửu Long, PV GAS tiếp tục triển khai dự án khí thứ hai – Dự án khí bể Nam Côn Sơn với sự tham gia của các đối tác nước ngoài là những Tập đoàn Dầu khí đa quốc gia lớn nhất trên thế giới, bao gồm hệ thống đường ống dài trên 400 km từ các mỏ thuộc bể Nam Côn Sơn (lô 06.1 và 11.2,…) đến Phú Mỹ, Trạm xử lý khí Dinh Cố, Trung tâm phân phối khí Phú Mỹ, Đường ống Phú Mỹ - Tp. HCM nhằm tiếp nhận, vận chuyển khí từ bể Nam Côn Sơn cung cấp cho các nhà máy điện, các khu công nghiệp ở Bà Rịa Vũng Tàu, Đồng Nai, Tp. HCM. Tháng 12/2002, dự án khí bể Nam Côn Sơn với tổng mức đầu tư ban đầu gần 600 triệu USD đã hoàn thành những hạng mục quan trọng, làm gia tăng đáng kể sản lượng khí vào bờ nâng khối lượng vận chuyển khí lên đến 7 tỷ m3 khí/năm. Hệ thống khí Nam Côn Sơn kết hợp với hệ thống khí Cửu Long đã tạo nên cơ sở hạ tầng khí đốt quan trọng trong tam giác kinh tế trọng điểm vùng Đông Nam bộ: Tp. HCM – Đồng Nai – Bà Rịa Vũng Tàu.

Tương tự như dự án khí bể Cửu Long, dự án khí Nam Côn Sơn cũng đang được mở rộng bằng việc đấu nối và tiếp nhận khí từ các mỏ khí mới.

Dự án khí thứ ba – Dự án khí PM3-46 Cái Nước

Tháng 5/2007, dòng khí đầu tiên của dự án khí thứ ba –Dự án khí PM3 - 46 Cái Nước vùng Tây Nam bộ, với tổng mức đầu tư ban đầu trên 214 triệu USD, được đưa vào bờ cung cấp cho các Nhà máy điện Cà Mau 1, Cà Mau 2 với công suất 2 tỷ m3/năm, góp phần phát triển kinh tế tỉnh Cà Mau và đồng bằng sông Cửu Long.

Không chỉ dừng lại với việc vận hành an toàn và hiệu quả 3 hệ thống khí Cửu Long, Nam Côn Sơn, PM3, để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ khí trong nước ngày càng tăng, PV Gas đang tích cực đầu tư các dự án khí tiếp theo sau đây:

Dự án khí lô B – Ô Môn

Dự án khí lô B – Ô Môn: để khai thác và thu gom khí từ lô B  thuộc bể Malay – Thổ Chu và đưa vào bờ cung cấp cho khách hàng tiêu thụ. Dự án đã được khởi công vào tháng 11/2009 và dự kiến hoàn thành trong năm 2014 với công suất 7 tỷ m3 khí/năm, tổng mức đầu tư 1,118 tỷ USD, bao gồm 400 km đường ống, Trung tâm phân phối khí Ô Môn, các Trạm phân phối khí.

Dự án khí Nam Côn Sơn 2

Dự án khí Nam Côn Sơn 2: để thu gom khí từ các mỏ thuộc bể Nam Côn Sơn cùng với dự án khí Nam Côn Sơn. Dự án được dự kiến hoàn thành trong năm 2014, có công suất 7 tỷ m3 khí/năm, tổng mức đầu tư 1,306 tỷ USD, bao gồm 370 km đường ống, Nhà máy xử lý khí Dinh Cố, các Trạm phân phối khí.

Dự án nhập khẩu LNG

Dự án nhập khẩu LNG: nếu chỉ dựa vào nguồn cung cấp khí từ các mỏ ngoài khơi thềm lục địa Việt Nam thì đến năm 2020, Việt Nam sẽ thiếu khoảng 10 BCM và đến năm 2025 là 14 tỷ m3 khí/năm. Do đó, PV Gas đang triển khai dự án nhập khẩu LNG để bổ sung nguồn cung cấp khí cho thị trường tiêu thụ nội địa. Dự án được tiến hành theo 2 giai đoạn:

-  Giai đoạn 1 (fast track): công suất 1 triệu tấn/năm, tổng mức đầu tư gần 250 triệu USD với kho chứa đặt tại Kho cảng Thị Vải. Dự kiến sản phẩm LNG đầu tiên sẽ được nhập khẩu vào Việt Nam vào năm 2015.

-  Giai đoạn 2: công suất 3 - 5 triệu tấn/năm với kho cảng đặt tại khu công nghiệp Sơn Mỹ, tỉnh Bình Thuận; dự kiến hoàn thành vào năm 2016 để cung cấp cho những khách hàng ban đầu là Tổ hợp nhà máy điện quốc tế có công suất 6 GW.

Dự án Nhà máy xử lý khí Cà Mau

Dự án Nhà máy xử lý khí Cà Mau: bên cạnh 2 Nhà máy đang vận hành tại Dinh Cố và Nhà máy thứ 3 thuộc dự án Nam Côn Sơn 2, đây sẽ là Nhà máy xử lý khí thứ 4 của PV Gas, dự kiến hoàn thành vào năm 2015. Với số vốn đầu tư 710 triệu USD và từ nguồn khí đầu vào là PM3-46 Cái Nước, lô B, Nhà máy xử lý khí Cà Mau sẽ sản xuất 420.000 tấn LPG và 145.000 tấn Condensate mỗi năm.

Dự án Mạng kết nối Đông Tây

Dự án Mạng kết nối Đông Tây: Với mạng kết nối Đông Tây, trong tương lai không xa, hệ thống khí Đông Nam bộ sẽ kết nối với hệ thống khí Tây Nam bộ, tạo thành mạng lưới cung cấp khí quốc gia kết nối với mạng lưới khí khu vực Đông Nam Á.

Để gia tăng giá trị sử dụng khí, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên của đất nước cũng như để đảm bảo sự phát triển bền vững của PV Gas, PV Gas đã, đang và sẽ tiếp tục phát triển hệ thống sản xuất, kinh doanh, phân phối sản phẩm khí trên địa bàn cả nước bằng hình thức tự đầu tư của công ty mẹ hoặc đầu tư thông qua các đơn vị thành viên như:

Hệ thống phân phối khí thấp áp cho các khu công nghiệp thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Tp HCM do Công ty CP Phân phối Khí thấp áp Dầu khí Việt Nam (PV Gas D) quản lý với công suất gần 1 tỷ m3 khí/năm. Ngoài ra, PV Gas D cũng đang tiếp tục đầu tư để phát triển mở rộng hệ thống phân phối khí thấp áp đến các tỉnh miền Tây Nam bộ và khu vực Bắc bộ.

Hệ thống phân phối CNG cho các khu đô thị, khách hàng công nghiệp và phương tiện giao thông vận tải tại khu vực Đông Nam bộ do Công ty CP Đầu tư Phát triển gas đô thị (Gas City), Công ty CP Kinh doanh Khí hóa lỏng miền Nam (PV Gas South), Công ty CP CNG Việt Nam (CNG Việt Nam) quản lý với công suất gần 130 triệu m3/năm. CNG được PV Gas South, CNG Việt Nam phân phối đến các khách hàng công nghiệp có nhu cầu sử dụng khí làm nhiên liệu cho quá trình sản xuất nhưng nằm xa hệ thống đường ống phân phối khí thấp áp. Ngoài ra, sản phẩm CNG của PV Gas South còn được sử dụng cho các xe bus, xe taxi, xe ô tô của thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bà Rịa- Vũng Tàu nhằm góp phần giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường. Trong năm 2012, 2013, khu đô thị Nam Sài Gòn sẽ là khu đô thị đầu tiên trong cả nước có hệ thống gas đô thị do Gas City xây dựng, lắp đặt và cung cấp CNG.

Hệ thống phân phối LPG cho các công ty kinh doanh LPG, các khách hàng công nghiệp, thương mại, hộ gia đình, khu đô thị và phương tiện giao thông vận tải do Công ty Kinh doanh Sản phẩm Khí (PV Gas Trading), Công ty CP Kinh doanh Khí hóa lỏng miền Nam (PV Gas South), Công ty CP Kinh doanh Khí hóa lỏng miền Bắc (PV Gas North), Công ty TNHH Khí hóa lỏng Việt Nam (VT Gas), Công ty CP Đầu tư Phát triển gas đô thị (Gas City) quản lý và vận hành với sản lượng 1 triệu tấn/năm từ nguồn LPG trong nước sản xuất và nhập khẩu từ Trung Đông. Để đáp ứng hoạt động kinh doanh LPG này, các đơn vị thành viên của PV Gas đã đầu tư hệ thống kho chứa LPG trên địa bàn khắp cả nước như kho nổi Maple-1 45.000 tấn, kho Thị Vải 6.600 tấn, 2 kho Gò Dầu 8.200 tấn, kho Đồng Nai 1.000 tấn, kho Cần Thơ 1.200 tấn, 2 kho Dung Quất 3.500 tấn, kho Hà Tĩnh 1.800 tấn, 3 kho Hải Phòng 5.600 tấn, kho Đà Nẵng 1.500 tấn (dự kiến hoàn thành trong năm 2013) và đặc biệt là kho lạnh tại Thị Vải (dự kiến hoàn thành trong năm 2012) với sức chứa 60.000 tấn lớn nhất và hiện đại nhất tại Việt Nam, hội đủ điều kiện cho phép PV Gas có những giải pháp tàng trữ LPG với khối lượng lớn, lâu dài.

Hệ thống sản xuất và bọc ống: đây là những sản phẩm và dịch vụ mới do 2 Công ty CP Sản xuất Ống thép Dầu khí Việt Nam và Công ty CP Đầu tư và Xây lắp Khí cung cấp với công suất ban đầu là 100.000 tấn ống/năm để sản xuất và cung cấp ống chuyên dụng cho các dự án trong ngành công nghiệp khí.

Sự phối hợp giữa PV Gas và các đơn vị thành viên đã tạo nên sức mạnh tổng hợp cho PV Gas trong toàn bộ dây chuyền thu gom, vận chuyển, tàng trữ, chế biến, kinh doanh khí và các sản phẩm khí.

Công nghiệp khí là một ngành có kỹ thuật và công nghệ tiên tiến, có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, phòng chống cháy nổ. Đội ngũ cán bộ, công nhân vận hành phải giỏi chuyên môn, có kinh nghiệm và phải có kỷ luật lao động công nghiệp. Do đó, PV Gas đã quan tâm đặc biệt đến việc soạn thảo, phổ biến và thực hiện các quy trình vận hành, bảo dưỡng an toàn, cũng như việc đào tạo nâng cao trình độ kỹ thuật, chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý, kỹ sư, công nhân vận hành. Do đó, đến nay, đội ngũ người lao động của PV Gas đã đảm nhiệm mọi hoạt động sản xuất, vận hành công trình khí và không còn cần đến sự hỗ trợ của chuyên gia nước ngoài như trước đây. Ngoài ra, vì PV Gas còn áp dụng 3 hệ thống tích hợp quản lý an toàn, chất lượng, môi trường theo tiêu chuẩn OHSAS 18001:2007, ISO 9001:2008, ISO 14001:2004, nên trong suốt hơn 21 năm sản xuất và vận hành, PV Gas chưa để xảy ra sự cố nào nghiêm trọng gây mất an toàn, chất lượng sản phẩm được đảm bảo, các dự án khí mang lại hiệu quả kinh tế cao, khí và các sản phẩm khí của PV Gas được sử dụng rộng rãi trong cả nước.

Phù hợp với tính chất, quy mô phát triển của hoạt động sản xuất kinh doanh, cơ cấu tổ chức của PV Gas cũng được thay đổi tương ứng. Từ chỗ là một Công ty Khí đốt với khoảng 100 CBCNV ban đầu, PV Gas ngày một trưởng thành, trở thành Công ty Chế biến và Kinh doanh các sản phẩm khí vào năm 1995, chuyển đổi thành Công ty TNHH một thành viên vào tháng 11/2006, lớn mạnh thành Tổng Công ty Khí Việt Nam kể từ tháng 7/2007, tiến hành cổ phần hóa và trở thành Tổng Công ty Khí Việt Nam – Công ty cổ phần vào tháng 5/2011 với hơn 2.000 lao động và số vốn điều lệ là 18.950 tỷ đồng – số vốn điều lệ lớn nhất hiện nay trong số các công ty cổ phần tại Việt Nam.

Qua hơn 21 năm hình thành và phát triển, PV Gas đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, cung cấp:

-  9 tỷ m3 khí khô/năm làm nguyên, nhiên liệu cho các nhà máy điện Bà Rịa, Phú Mỹ 1, Phú Mỹ 2.1, Phú Mỹ 2.2, Phú Mỹ 3, Phú Mỹ 4, Nhơn Trạch 1, Nhơn Trạch 2, Hiệp Phước, Cà Mau 1, Cà Mau 2, Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí và các hộ tiêu thụ khí thấp áp để sản xuất 40% tổng sản lượng điện quốc gia, 30% tổng sản lượng đạm (phân bón) cả nước;

-  1 triệu tấn LPG/năm cho thị trường Việt Nam, đáp ứng 70% nhu cầu LPG toàn quốc;

-  70.000 tấn Condensate/năm để sản xuất xăng,

Và theo đó mỗi năm thu được  khoảng 3 tỷ USD doanh thu, 300 triệu USD lợi nhuận, hình thành tổng tài sản lên đến 2,5 tỷ USD.

Với những thành tựu to lớn đạt được, PV Gas xứng đáng trở thành Nhà cung cấp khí khô duy nhất tại Việt Nam, Nhà sản xuất và kinh doanh LPG số 1 tại Việt Nam; hoàn thành xuất xắc nhiệm vụ do Nhà nước giao cho: góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia; an ninh lương thực quốc gia; đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường LPG và góp phần bình ổn giá LPG trong nước; và vinh dự đón nhận rất nhiều Huân chương, Cờ thi đua, Bằng khen... của Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương và của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam.

Trong những năm tiếp theo, PV Gas sẽ không ngừng phấn đấu hoàn thiện hệ thống quản lý, mở rộng và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng cường sức cạnh tranh trên thị trường với chiến lược phát triển con người làm then chốt. PV Gas tin tưởng vững chắc rằng với nỗ lực của toàn thể CBCNV PV Gas, sự quan tâm chỉ đạo của Nhà nước, của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, PV Gas sẽ không ngừng phát triển, đưa ngành công nghiệp khí trở thành một trong những ngành công nghiệp đầu tàu của nền kinh tế Việt Nam, từng bước vươn ra thị trường thế giới và có tên trong các Tập đoàn khí mạnh của châu Á.